Thiết kế bao bì giống nhau 70% có bị coi là vi phạm không?

Thiết kế bao bì giống nhau – ranh giới mong manh giữa “học hỏi” và “xâm phạm”

Trong kinh doanh, bao bì sản phẩm không chỉ có chức năng bảo vệ hàng hóa mà còn là công cụ nhận diện thương hiệu. Thực tế cho thấy, rất nhiều doanh nghiệp bị khiếu nại hoặc khởi kiện vì thiết kế bao bì bị cho là “giống đến 70%” so với đối thủ.

Vậy câu hỏi đặt ra là:
Thiết kế bao bì giống nhau 70% có bị coi là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích đúng quy định pháp luật, tránh hiểu nhầm phổ biến.

1. Bao bì sản phẩm có được pháp luật bảo hộ không?

CÓ.
Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, bao bì sản phẩm có thể được bảo hộ dưới nhiều hình thức, phổ biến nhất là:

• Quyền tác giả (tác phẩm mỹ thuật ứng dụng);

• Kiểu dáng công nghiệp (nếu đăng ký);

• Nhãn hiệu (khi bao bì gắn với dấu hiệu nhận diện).

 Chỉ cần bao bì có tính sáng tạo và thể hiện bằng hình thức vật chất, quyền tác giả phát sinh ngay khi tạo ra, không bắt buộc phải đăng ký.

2. Pháp luật có quy định “giống 70% là vi phạm” không?

KHÔNG.

Pháp luật Việt Nam không có bất kỳ điều khoản nào quy định tỷ lệ % giống nhau (50%, 70% hay 80%) để xác định hành vi vi phạm.

Việc đánh giá xâm phạm không dựa trên con số, mà dựa trên các tiêu chí pháp lý sau:

• Mức độ tương đồng đáng kể;

• Khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng;

• Việc sao chép ý tưởng thể hiện hay chỉ là phong cách chung.

3. Khi nào thiết kế bao bì giống nhau bị coi là vi phạm?

Một thiết kế bao bì có thể bị coi là xâm phạm quyền tác giả hoặc quyền sở hữu công nghiệp nếu có các dấu hiệu sau:

 Sao chép bố cục tổng thể

• Cách sắp xếp hình ảnh, màu sắc, chữ viết tương tự đáng kể;

• Người tiêu dùng thông thường dễ nhầm lẫn hai sản phẩm.

 Sao chép yếu tố sáng tạo cốt lõi

• Hình minh họa đặc trưng;

• Biểu tượng, concept chủ đạo;

• Phong cách thể hiện mang tính nhận diện riêng.

Có căn cứ cho thấy hành vi sao chép

• Sản phẩm ra đời sau;

• Có khả năng tiếp cận mẫu thiết kế gốc;

• Không chứng minh được quá trình sáng tạo độc lập.

Dù chỉ “giống 60–70%”, nhưng nếu gây nhầm lẫn thì vẫn có thể bị coi là vi phạm.

4. Trường hợp nào bao bì giống nhau nhưng KHÔNG vi phạm?

Không phải mọi sự giống nhau đều là vi phạm. Các trường hợp thường không bị coi là xâm phạm gồm:

• Chỉ giống về ý tưởng chung (ví dụ: bao bì màu xanh cho sản phẩm thiên nhiên);

• Sử dụng yếu tố phổ biến, không mang tính sáng tạo riêng;

• Thiết kế được tạo ra độc lập, có tài liệu chứng minh quá trình sáng tạo;

• Bao bì không gây nhầm lẫn về nguồn gốc thương mại.

5. Thiết kế bao bì giống nhau có thể bị xử lý thế nào?

Nếu bị xác định là hành vi xâm phạm, doanh nghiệp có thể đối mặt với:

• ???? Buộc chấm dứt sử dụng bao bì vi phạm;

• ???? Buộc thu hồi – tiêu hủy sản phẩm;

• ???? Phạt tiền hành chính;

• ???? Bồi thường thiệt hại dân sự;

• ???? Ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.

6. Doanh nghiệp nên làm gì để tránh rủi ro pháp lý?

Để hạn chế tranh chấp liên quan đến thiết kế bao bì, doanh nghiệp nên:

✔ Lưu trữ file thiết kế gốc, bản nháp, quá trình sáng tạo
✔ Đăng ký quyền tác giả cho bao bì, nhãn mác
✔ Tra cứu kiểu dáng – nhãn hiệu trước khi đưa sản phẩm ra thị trường
✔ Tham vấn luật sư sở hữu trí tuệ trước khi sử dụng thiết kế tương tự

7. Luật DFC – Hỗ trợ xử lý tranh chấp thiết kế bao bì

Luật DFC hỗ trợ doanh nghiệp trên toàn quốc:

• Đánh giá nguy cơ vi phạm bao bì – nhãn mác;

• Giám định mức độ tương đồng thiết kế;

• Gửi thư cảnh báo vi phạm (Legal Notice);

• Làm việc với cơ quan chức năng;

• Đại diện khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Liên hệ tư vấn

Website: www.luatsudfc.vn
Hotline/Zalo: 0913.348.538
Email: congtyluatdfc@gmail.com